SiteLock
Livre du mois Le Petit futé Kinshasa 14,95 € Communiqué de presseGuide Kinshasa 2017 (petit futé)Neocity
Boek van de maand Zoon in Congo 15% korting + gratis verzending Zoon in Congo Lanoo Uitgeverij
   Webmasters Delcol Martine Eddy Van Zaelen De webmaster Delcol MartineEddy Van Zaelen
  Helpt U mee en stuur je ons uw boeken in ruil voor een publicatie op de site  Sponsor Site
Kasai Rencontre avec le roi des Lele Kasaï , rencontre avec le roi Prix exclusif Grâce a Congo-1960 Sans limite de temps 29.80 € frais de port inclus  -Editeur Husson
L'état indépendant du congo a la recherche de la vérité historiquecongo 1957-1966 TémoignageLes chemins du congoTussen vonk en omroep , draadloze communicatie in België en CongoLeodine of the belgian CongoLes éxilés d'IsangiGuide Congo (Le petit futé)Congo Ya Kalakala, avec mes remerciements a Mr Paul DaelmanCongo L'autre histoire, avec mes remerciements a Charles LéonardL'Héritage des Banoko , avec mes remerciements a Mr. Pierre Van BostL'année du Dragon avec mes remerciements a Mr Eddy Hoedt et Mr Peeters Baudoin

Familie Camerman

Het leven kan raar draaien, zoals dat van ons papa, Pierre Camerman.

 

Wenst U het artikel over te nemen gelieve eerst contact te nemen met de webcreator en reden op te geven.

 

Content for class "story" id "story" Goes Here

congo-1960 Het martiem leven in Congo

Geboren uit een schippersgezin van zes kinderen, stond ons vader al op jonge leeftijd op eigen benen. Zijn moeder stierf toen hij 14 jaar oud was. Daarom moest hij al vlug gaan varen als matroos. ln 1939 leert hij een jonge Nederlandse kennen en trouwt hij met ons moeder , Henny Tuit , en gaan ze samen  varen op een sleepschip . Een klein jaartje later komt de eerste spruit al , dat ben ik Alfonsine Camerman en na een jaar kreeg ik er een broertje bij.

Naar de foto's van de familie Camerman

Varen zit in het bloed, en wanneer na de oorlog ,schippers gezocht worden om in Belgisch - Congo hun beroep uit te oefenen trekt hij naar Brussel.  Daar behaalt hij , na een grondig gesprek , een contract om te vertrekken . Zo komt het dat eind jaar 1948 ! Wij met onze winterjas aan op weg zijn naar dat verre onbekende land. Je bent kind, en wat was , of waar lag , in godsnaam “Belgisch - Congo” ?

We zijn nog vertrokken vanuit Melsbroek, waar niet meer stond  dan een houten barrak als vertrekruimte!

Met een vliegtuig reizen ? De oorlog lag nog niet lang achter ons, en dan mogen vliegen .  Prettige vlucht in een DC3 , tot de deuren opengingen in Leopoldstad.

Die eerste indruk van onze aankomst , ben ik tot op de dag van vandaag nog niet vergeten. Die drukkende vochtige warmte, die geuren die je tegemoet kwamen, de zwarte  snoeten die je aangaapten.

We werden naar een hotel gebracht, het "Palace-hotel". Een hele ervaring als je nog nooit van een hotel  hebt gehoord! De zwarte personeelsleden probeerden er iets van te maken ,en de blanken mensen, die spraken in het  frans. Een taal die we nog nooit gehoord hadden , laat staan verstaan.

Ons verblijf daar heeft gelukkig niet lang geduurd, en werden we overgeplaatst naar ons eerste sleepschip.

Het leven op de schepen en boten, was in de jaren '40 en 50 niet zo evident. Voor de schippers, was het een hele aanpassing .

De Congostroom  en de Kasai , de 2 grootste bevaarbare rivieren in Congo  zijn niet te onderschatten. Alleen te bevaren mits goede kaarten, die bijna dagelijks moest bijgewerkt worden door de balisseurs. Dit zijn dan weer kleine ondiepe boten , die de boeien legden en de zandbanken in kaart brachten. Vele verraderlijke vernauwingen door rotsen en zich verplaatsende zandbanken zijn schering en inslag

Toen we in '48 aankwamen in Congo werd papa schipper op een sleepschip, de “V2”

De accommodatie op een sleepschip was niet te beschrijven.  De leefruimte bestond uit niet meer dan 1 grote ijzeren cabine van 6m. op 6m. Dat was verdeelt in één slaapkamer waar kakkerlakken groot vertier hadden, zeker in de ledikanten, tot grote ontsteltenis van ons moeder!

Een tweede kamertje, waar papa 2 bedjes  op mekaar zette voor mjin broer en mij  dat was de kinderkamer. Niet groter dan een zakdoek. En een badkamer ook een ijzeren ruimte met één bad, bruin water van overboord en dat was het, maar  wat een luxe. Buitenom, een keuken, of wat er moest voor doorgaan. Een kombuis, bestaande uit een houtkachel en een kast. Kan je U dit voorstellen een ijzeren kot, zonder aankleding in die gloeiende hitte ?

De eetkamer  bevond zich boven waar er ook gestuurd werd door zwarte bemanningslid. Daar stond alleen een tafel met een paar stoelen, enkele houten  zeteltjes,en een salontafel.  Als bescherming tegen de regen ,hadden we niks anders dan een paar zeildoeken rondom deze Ruimte Wanneer het regende of stormde  liep het water van de vloer van de ene kant erin en de andere kant er weer af.

Zo dat was het dan , geen radio geen elektriciteit niks. Als kers op de taart was je verplicht een "boy" te nemen wie wist in godsnaam wat een "Boy" was?? De taal niet machtig en leg maar eens uit hoe je de patatten wou opgediend krijgen.

Na  een paar maanden werd papa gepromoveerd tot 2de kapitein van een raderboot  de “Wagenia” onder bevel van kapitein Kwick. Daar was het al iets beter.

Ook daarop hebben we nog  een paar hachelijke momenten gekend. Om de raders te doen draaien  die de boot voortstuwde, had je stoom nodig. Die stoom werd gemaakt door water te verwarmen met een in een  enorme ketel. Die opwarming gebeurde  door middel van een voorrad hout te verbanden in een andere ketel , onder de vorige. Wat was er gebeurd ? Het hout werd aangestoken maar men was vergeten water in de bovenste de ketel te doen  als gevolg dat het hele zootje op springen stond. Ook voor onze moeders was het een hele opgave ze komen in een land aan , vol met allerlei kruipend en vliegende insecten en in dit zeer warme tropische klimaat. In de jaren 40 had hier nog niemand een  frigo  (ijskast op petroleum) laat staan hoe je wist dat zo’n ding werkte.

De eerste frigo , was een op petroleum en stond gewoon boven aan dek. Dus, al het vlees dat je nodig had op een reis, dat enkele weken duurde  stak je maar in de diepvriezer. Met als gevolg dat wanneer je een koteletje nodig had heel de inhoud bijna moest ontdooid worden.

 

Maar een mens leert bij en dat overkomt je maar 1 keer. Ook het gevecht tegen de steeds oprukkende mieren was een steeds weerkerende uitdaging. (niet te verwoesten) Vers fruit werd in overvloed aangebracht via de lokale bevolking. Daar waar we voorbij vaarden kwamen  ze uit de dorpen, langs de rivieren met de  vele 'bwatus' of prauwen hun marchandise  aanprijzen. Dat was een prachtig zicht ,wanneer ze met hun ranke halve boomstammen langszij kwamen varen.   Niet met  een motor maar rechtstaand  zoals een gondelier in Venetië. Als fruit had men een ongekende keuze! Bananen ,grote en kleine, rode  of gele, in alle soorten en maten .Mango’s recht van de boom.  Sinaasappelen .pompelmoezen en citroenen  a volonté  ik meen me te herinneren, dat het 10 citroentjes was voor 1 fr.  Van de citroenen maakte mama siroop het was een heel leuk werkje. Al die groene limoentjes moesten eerst geperst worden met de hand op zo’n onooglijk klein handpersjes, het sap werd ingekookt  samen met dezelfde hoeveelheid suiker , maar het resultaat was heerlijk. Eieren verkochten ze ook die moesten eerst gekeurd worden. Soms werd er wel eens een ouder geval ertussen gevoegd.

Hoe kon je weten of ze vers waren. Simpel moeder legde ze in water  en als een ei kwam bovendrijven kon ie  er donder op zeggen dat de houdbaarheidsdatum al lang verstreken was

Gelukkig konden onze schippersvrouwen goed hun plan trekken, zoals brood bakken en eigen kledij maken . Dat had je wel nodig, want door de  vochtige dagen plakkerige warmte, werd er soms meer dan een jurk aangedaan per dag. Verse melk kon ie niet krijgen bij gebrek aan koeien. Dan maar poedermelk oplossen met water, en we maakten zelf onze yoghurt met yoghurtbloemetjes.

Het is ook  gebeurd dat mama  midden in  de  nacht uit haar bed werd gelicht.  Een jager kapitein had een antilope geschoten en het dier moest zo vlug:g mogelijk gevild en in stukken verdeeld worden.  Het zou zeker niet lang vers blijven, wegens de hitte. Haha eindelijk weer wat vers vlees en het was heel lekker. Het brood zelf gebakken werd aan het plafond van de brug gehangen. Dus en schroef  in het plafond  daar een staaldraadje aan ,met tussen de zak en waar het brood inzat en het plafond een blikje gevuld met water .  Anders had je nog verse mieren erbij als ontbijt.

Ook de "garde mangé" of vliegenkast ,stond met zijn vier pootjes in blikjes met water,dat dagelijks ververst moest worden. Of anders zaten de mieren in de suikerpot. Het drinkwater (regenwater dat werd opgevangen), werd eerst gekookt,dan in een filter gegoten. Die filter, bestond uit 2 op elkaar staande aluminium ketels, met in het bovenste gedeelte , 2 stenen kegels,die het water zuiverden tot drinkbaar water. Wij , als kinderen waren verplicht op internaat te gaan, met als gevolg ,dat wij verschillende vakanties op internaat hebben doorgebracht. Ook geen plezier, wanneer iedereen op vakantie vertrekt. Gelukkig  waren we niet alleen. Anderen die te ver woonden om met het vliegtuig huiswaarts te keren werden ook verplicht om Kerst of Paasvakantie op internaat te blijven en we maakten er maar het beste van! Het leven als schipper en later als kapitein ,was geen gemakkelijke taak. Als kapitein moest je toezien op de goede werking van het zwarte personeel. Soms ook optreden als rechter bij een onderling conflict (meestal ging het over een vrouw, of ene die de andere zijn geld afhandig had gemaakt) , moest er recht gesproken worden. Ook  de bemanning uitbetalen hoorde bij het werk.

Als dokter of verpleger werd er weer beroep gedaan op de kapitein. Zelf hebben we het meegemaakt, dat iemand in het ruim was getuimeld, met als gevolg, de helft van zijn tong afgerukt. Dagen heeft de arme ziel het geluk gehad om door ons moeder verzorgd te worden. Conclusie,een volledige genezing en een onvoorwaardelijke toewijding van de bewuste man. Het was zo treffend, dat telkens we na 3 jaar "term" , na 6 manden verdiende rust in België ,we terug in  Léopoldville toekwamen, onze bemanning al klaarstond en vroeg of ze terug bij papa aan boord mochten komen.. Natuurlijk,op 12 jaren dienst , kom je heel wat tegen !

Slepen die de verkeerde kant uitwilden, omdat er geen "barreur'' aan het roer stond. Een schip in de zandbank of een bemanningslid dat te veel gedronken had en veel tam-tam maakte. Soms kreeg je bericht dat je op een andere boot moest overstappen. Dus alles inpakken en verhuizen. Dat hebben we eens op 3 jaar tijd , 12 keer gedaan. Maar orders zijn orders!

Het varen op de Congostroom en Kasai moest je wel onder de knie hebben.  Wanneer het waterniveau van de Kasai hoger stond dan dat van de Congostroom werd de sleep los gekoppeld en werd schip per schip naar boven gesleept .Een hele karwei, die uren in beslag nam. Ook in de "chemal" moest er serieus opgelet worden. Daar vormden enorme rotsformaties onder water , het varen tot een uitdaging .Het was varen tot op de meter nauwkeurig! Ook werken met een radar wat in België nog niet bekend was moest aangeleerd worden. Zoals één van papa's collega's eens zei, nadat men hem had gevraagd of hij in Congo had "gezeten". Nee,"gezeten" niet antwoordde hij maar wel gewerkt !

Onze papa was 1ste kapitein op de "inspecteur Mahieu" toen de onregelmatigheden begonnen na de 1ste  juli 1960.  Wij , mama en ik, waren al via Brazza vertrokken vlak na mijn eindexamen op 28 juni. Onze bemanning had ons gewaarschuwd, dat we na 10 juli verkocht zouden worden!

In overleg met zijn 2de   kapitein,d e heer Van de Velde en enkele andere kapiteins, heeft vader toen besloten om de mensen uit de posten (hout- en palmplantages.) van de Kasai, en een zijrivier tot in Banningville, op te halen! Het schip is vertrokken op 1 juli met 1 Amerikaanse passagier aan  tot in port -Franqui. Deze 21 jarige passagier "Mark Higgins" is korte tijd nadien vermoordt in Kasongo door rebellen, die dachten dat hij een spion was. Deze informatie heb ik gekregen van een nichtje van Mark die in de U.S. woont. De “inspecteur Mahieu " was van het type  “ITB”  een duw- en passagiersschip., Zo konden er hee! wat mensen (vluchtelingen) worden opgehaald. Ondertussen vaarden andere boten al op en aan om de mensen uit Léopoldville oyer te zetten naar Brazzaville. Naar later vernomen , zaten er zelfs passagiers tot in de vertrekken boven op de brug van de kapitein. Ons vader en ook de andere kapiteins, hebben toen niet veel moeten slapen, dus lagen de mensen tot bij hem in de cabine geïnstalleerd.

Aangekomen ter hoogte van Léopoldville , werd het schip opgewacht door verschillende "pirogen", bemand met zwarten, die eisten dat het schip aan hen werd overgedragen. Dat heeft hij natuurlijk geweigerd, en na een aantal schermutselingen waarbij er is geschoten  en de vluchtelingen  zich zo goed mogelijk in hun cabines verschuilden, heeft hij besloten de passagiers af te zetten in Brazzaville ,dit in overleg met het bestuur van OTRACO ter plaatse aan de wal.

Papa heeft over deze reis,nooit veel willen vertellen, want hij vond het zijn taak en plicht cm deze mensen uit hun benarde positie te bevrijden.

Jaren later heb ik per toeval een dame ontmoet, die via deze weg is kunnen ontsnappen. en ze had spijt dat ze nooit de gelegenheid heeft gehad om de kapitein te bedanken ons vader dus)!

Zo, dit is een kleine samenvatting van ons leven in en op het water in Congo. Niettegenstaande onze verplichtte verblijven op internaat ,hebben we een ongelooflijke jeugd gekend. Alleen al het schitterend land met zijn prachtige natuur , zit in ons brein gegrift!

De vriendschappen die daar gesmeed zijn, worden door niets of niemand verbroken. Zelfs als men elkaar jaren uit het oog is verloren, is plots weer dat samenhorigheidsgevoel er. Zo komt het dat onze jaarlijkse moambe etentjes steeds een succes zijn en we blij zijn elkaar weer te ontmoeten. Het is nog sterker dan familieband een een aantrekkingskracht voor iedereen

Hartelijke groetjes,

Alfonsine Camerman.

congo 1960 image foto sans titre

Woordje van de webcreator

Ter info deze ontmoeting vind altijd plaats in Antwerpen indien U meer informatie wenst kan U contact nemen met de webcreator ikzelf ben dan ook meestal aanwezig en ik verzeker U dat de Moambe altijd lekker is.

Martine Delcol