Congo 1960

Zijn verleden, zijn evolutie een wereld vol herinneringen, geschiedenis en nostalgie

"Onthaal en evacuatie te organizeren"

1

Belgische para ' s vandaag in Kolwezi BRUSSEL - Gisteravond om 21 u.45 na afloop van de derde bijeenkomst van het crisiscomité. deelde premier Tindemans mee dat de regering heeft beslist c het onthaal ván alle blanken en' al diegenen die dat wensen uit Kolwezi te organiseren. Daarom werden alle mogelijke maatregelen genomen om in het raam van een humanitaire operatie de evacuatie in de beste voorwaarden en in de kortst mogelijke tijd te laten verlopen. Het is niet de bedoeling de orde herstellen maar het. onthaal te organiseren op het vliegveld alleen." Desgevraagd zei Tindemans dat de Belgische para's nog Vrijdagavond naar Kolwezi zijn vertrokken. Er werd toen zeer hard in de stad gevochten. Het is echter alleen de bedoeling dat de para's op de luchthaven het onthaal en de verzorging op zich nemen. De premier sloot even­wel niet uit dat zij de stad zouden intrekken om gewonden of bedreigden te evacueren. Er werden evenwel strenge instructies gegeven om te bepalen in welke omstandigheden de troepen de stad kunnen intrekken. Hoe dan ook, aldus Tindemans, er is geen sprake van een gevecht samen met de Fransen.

Gisteravond al kwamen talrijke Europeanen naar de door de Franse troepen vrijgemaakte luchthaven gevlucht. Tindemans acht het biet uitgesloten dat vandaag zaterdag de eerste vluchtelingen op de luchthaven van Zaventem aankomen. Een speciaal ontvangstcomité voor hen werd opgericht. Meegedeeld Zo beheerste Shaba de hele dag het politieke leven in een door politie en rijkswacht flink bewaakte Wetstraat. De normale wekelijkse kabinetsraad kwam wel bijeen. Onder voorzit­terschap van Justitieminister Van Elslande, maar terzelfder. tijd zat Tindemans het crisiscomité voor Shaba voor. .

Na afloop van die crisisbijeenkomst in de namiddag zei Tindemans dat de Franse parachutisten in Kolwezi waren geland. President Giscard d'Estaing had hem die beslissing meegedeeld. Frankrijk zou snel tot de actie zijn overgegaan om het verrassingselement niet laten verloren gaan. . De premier sprak op afgemeten toon over de relaties tussen België en Frankrijk ter zake. Hij ontkende evenwel de informaties die gewag maken van diplomatieke moeilijkheden tussen de beide landen.Ik oordeel niet over het optreden van een ander, soeverein land, dat groot en sterk is ».

Maar de premier' verduidelijkte dat het doel van de Franse interventie niet hetzelfde is als het Belgische doel dat van louter humanitaire aard is. Op de vraag of het Franse initiatief een eventuele Belgische reddingsactie kan bemoeilijken antwoordde de premier ontwijkend. De eerste minister ontkende dat de regering contact had opgenomen met het FNLC. Hij voegde eraan toe dat mogelijke kontakten van minister van Buitenlandse Zaken Simonet met de bevrijdingsorganisatie nooit in het crisiscomité ter sprake kwamen. Anderzijds hadden Simonet en minister van. Landsverdediging Vanden Boeynants kontakten met hun respectieve Franse collega's de Guiringaud en Bourges.

De bijeenkomst van het crisiscomité van gisteren voormiddag werd voorafgegaan door een eerste ontmoeting van de crisisministers vrijdagochtend om 5 u. Men had toen vernomen dat de Fransen tot de actie wilden overgaan. Daardoor was naar verluidt, een dramatische spanning ontstaan in het comité: Sommigen waren van mening dat het beter zou zijn de Belgische soldaten terug te roepen, andere leden van het comité hebben zich daar met kracht tegen verzet.. Die laatste twijfelden eraan of de Fransen alleen in staat zouden zijn alle Europeanen in het bedreigde gebied te beschermen, Bovendien zagen zij niet duidelijk de bedoelingen achter die Franse actie zitten.

In een mededeling kloeg gisteren de BSP de wijze aan waarop de Franse regering tussenbeide kwam in Zaïre zonder daadwerkelijke samenwerking, met de Belgische regering, Dat lijkt er volgens de socialisten eerder op te wijzen dat de Franse regering nationale belangen op het oog heeft in plaats van S. humanitaire, De BSP veroor­deelde de c louter militaire operatie" van de Fransen die de veiligheid van de daar verblijvende Europeanen verder in gevaar brengt.

Gedood door rebellen of door soldaten?

Lydia, Paul : de eerste Belgen die in Kolwezi vermoord werden

AALST - Een man die eind van dit jaar met pensioen zou gaan, werd het eerste Belgische slachtoffer van de opstand' in Shaba. De man, Paul Blankaert (55) werd samen met zijn vrouw Lydia Romascka (58), doodgeschoten in Kolwezi. De omstandigheden waarin dit gebeurde" waren gisteren nog niet duidelijk Blankaert, afkomstig uit Aalst, werkte als chef van de loodgieterij in een kopermijn in Kolwezi.

Wat over zijn dood is geweten, werd verteld door zoon Johnny Blankaert (25) in Aalst. Het nieuws over de dood van zijn ouders bereikte hem via een telegram van Buitenlandse Zaken, waarin werd gezegd dat Paul en Lydia Blankaert werden gedood door opstandelingen. In een tweede 'telegram werd voorbehoud' gemaakt voor deze versie van de feiten.

Bij de firma waar Blankaert werkte, Gécamines, werd na een radiogesprek met Lubumbashi in ieder geval bevestigd dat het echtpaar de dood vond. Blankaert was zes maanden geleden na een laatste vakantie in België teruggekeerd naar Shaba. Nog voor nieuwjaar zou hij met zijn vrouw definitief terugkeren naar huis, met pensioen na 25 jaar dienst in de ,kopermijn van Kolwezi.

Het echtpaar had lang geaarzeld of ze inderdaad zouden vertrekken, maar uiteindelijk woog de overweging dat men alleen door dat laatste dienstjaar van een volledig pensioen kon genieten, het zwaarst door. Bij alle speculaties over wie zijn ouders doodden, houdt zoon Blankaert rekening met de mogelijkheid dat de moordenaars ook soldaten van het Zaïrese leger konden zijn.

Daarbij, steunt hij op een feit uit het recent verleden en op een onder voorbehoud verteld verhaal uit Lubumbashi.

Feit:

kort na hun terugkeer in Kolwezi werden de Blankaerts een avond bedreigd door mannen die met een vrachtwagen van het leger tot voor hun deur reden. Daarna laadden die mannen heel de inboedel van de Blankaerts op en verdwenen.

Het verhaal uit Lubumbashi:

Blankaert zou tijdens de opstand thuis zijn opgezocht door soldaten van het Zaïrese leger. Zij kwamen hem halen om een kapotte waterleiding te repareren.

Blankaert aarzelde of hij zou meegaan - maar ten slotte weigerde hij, ook omdat zijn vrouw hem en de soldaten ervan overtuigde dat het veel te gevaarlijk zou zijn.

Toen hij bleef weigeren, werden de Blankaerts door de soldaten doodgeschoten.

(HDW)

BLOEDBAD KINSHASA, PARIJS (upi, aza,p)

Franse paras vonden vrijdagavond de lichamen van 44 Europeanen die gisterenmorgen in Kolwezi waren terechtgesteld .

Maar volgens de Franse president Giscard d'Estaing bevrijdden zij ook twintig blanke gijzelaars die door rebellen in een technische school werden vastgehouden.

De nationaliteit van de slachtoffers is voorlopig niet bekend, evenmin als die van de bevrijde gijzelaars. Over de vermoorde Europeanen meldde het Zaïrees persagentschap Azap dat uit omstandigheden kon worden afgeleid dat zij werden doodgeschoten vlak voor de landing van de eerste Franse parachutisten, manschappen van het Vreemdelingenlegioen.

De Zaïrese minister van Buitenlandse Zaken Umba di Lutete had eerder op de dag gezegd dat de rebellen opdracht hadden gekregen zoveel mogelijk blanken dood te schieten.

Azap meldde ook dat bij hevige gevechten tussen para's en rebellen een pantservoertuig van de opstandelingen buiten gevecht werd gesteld, en dat vier rebellen gevangen zijn genomen. Aan Franse zijde zouden er tot gisteren avond geen verliezen zijn.

Terwijl de Franse soldaten zich een weg naar de binnenstad van Kolwezi vochten, bestond er grote ongerustheid over het lot van. de ongeveer 3.000 in de stad verblijvende blanken.

Over hen waren gisteravond nog geen definitieve feiten bekend. Wel waren eerder op de dag missieposten van franciscanen en Salvadoraanse rond Kolwezi ontruimd, Een 40-tal paters werden overgevlogen naar de basis Kamina.

Rebellengeneraal:

"Dood zoveel mogelijk blanken Fransen verrassen de wereld BRUSSEL, KINSHASA, PARIJS (bega, ARP, reuter, pui) - Vierhonderd Franse paracommando's traden vrijdagnamiddag per verrassing in actie in het centrum van Kolwezi, de stad in Shaba die vorige week door, rebellen ,was ingenomen. In Parijs werd officieel verklaard dat de para's «alleen in Kolwezi zullen optreden en dat hun enige rol erin bestaat de Franse en buitenlandse staatsburgers er te beschermen en de veiligheid te verzekeren tot de legale overheid er weer de toestand in handen heeft JO.

Er werd gezegd dat de actie werd ondernomen in akkoord met de Zaïrese autoriteiten en na overleg met de betrokken regeringen in de eerste plaats met de Belgische.

Er werd later bevestigd dat de Franse president Giscard d'Estaing daar over telefonische kontakten had gehad met de Belgische premier Tindemans. Belgen Terwijl, Franse para's boven Kolwezi werden gedropt - officieel gebeurde dat even voor drie uur vrijdagnamiddag wachtten de Belgische para's op de basis Kamina, in de buurt van Kolwezi, nog steeds op verdere instructies.

Premier Tindemans ontkende de berichten dat Brussel verbolgen was over de Franse actie en wees er slechts op dat het karakter van de, overwogen Belgische actie wel heel verschillend was, daar het de Belgen louter om een humanitaire operatie was te doen.

De mededeling van Parijs dat de pant's in Kolwezi zullen blijven tot de «legale autoriteiten» hun controle over het betrokken gebied hebben hersteld, wees er daarentegen duidelijk op dat de Franse regering de politieke bedoeling heeft het regime van president Mobutu militair te steunen.

Volgens de Franse media en diplomatieke kringen in Parijs waren de Belgen echter «verontwaardigd» over het feit dat de Franse troepen eerst in actie waren getreden, De Zaïrese minister van Buitenlandse Zaken, Umba di Lutete, verklaarde vrijdag in Brussel dat uit onderschepte boodschappen zou blijken dat generaal Mbumba, de militaire leider van de rebellen, zich in Angola zou hebben teruggetrokken na aan zijn manschappen het bevel te hebben gegeven zoveel mogelijk blanken,te doden en economische installaties te 'vernietigen ».

De minister werd samen met de Zaïrese ambassadeur in, Brussel door premier Tindemans ontvangen.

FNLC Op een persconferentie in Brussel vestigde een afgevaardigde van het FLNC (Congolees nationaal bevrijdingsfront), Mpondo, er vrijdag de aandacht op dat, zijn organisatie zich nooit verzet heeft tegen de evacuatie van buitenlanders uit, de door het Front veroverde gebieden en dat het de westerse landen uitgenodigd heeft afgevaardigden naar Kolwezi te sturen om zich ervan te vergewissen hoe de situatie in werkelijkheid is.

Hij wees erop dat het' FLNC vorig jaar de Europeanen beschermd heeft en ze zelf geëvacueerd heeft toen ze daarom vroegen.

Het FLNC wou dat er vooraf een wapenbestand, zou worden gesloten vooraleer er tot evacuatie wordt overgegaan en volgens Mpondo zijn er contacten in die zin.

Mpondo twijfelde er ernstig aan of het wel de bedoeling was de buitenlanders te evacueren en verwees hierbij naar de Fransen die openlijk toegeven dat het hen erom te doen is Mobutu te redden.

Ook zou er met dit doel speciaal een klimaat geschapen zijn, en in stand gehouden, om de operatie als een humanitaire daad voor te stellen. Volgens hem is het FLNC zeer bezorgd om de veiligheid de hele burgerbevolking en het heeft daarvoor maatregelen getroffen. De doden onder de burgers geëvacueerde blanken naar die vielen, aldus nog Mpondo, bij stad worden gebracht.

Portugal gevechten tussen aanvallende Franse soldaten en door Zaïrese bombardementen. In Washington werd inmiddels bekendgemaakt dat transporttoestellen van de Amerikaanse luchtmacht op weg waren naar de basis Kamina met brandstof voor verlenen bij de evacuatie" van de blanken uit Kolwezi.

De Britten stuurden vier toestellen naar de Zambiaanse hoofdstad Lusaka om daar bij de ontruiming te helpen.

Volgens diplomaten in Lusaka zouden de geëvacueerde blanken naar die stad gebracht worden. Portugal gaf de Belgen de toestemming om op Madeira bij te tanken op weg naar Zaïre. Terwijl het persbureau TASS het optreden van de Franse en Belgische para's veroordeelde, riep Kinshasa zijn ambassadeur uit Moskou terug, "om de betrekkingen met de Sovjet Unie aan een onderzoek te onderwerpen" Kinshasa heeft de sovjetunie er reeds eerder van beschuldigd de hand te hebben in de opstand in Shaba.

 

Krantenartikels van die tijd verzameld door een lezer van de website.