Congo 1960

Zijn verleden, zijn evolutie een wereld vol herinneringen, geschiedenis en nostalgie

Logo Congo-1960

Tine’s Afrikaanse keukenrecept

Moambe :

5 Moambe – Kip met palmnoten saus. Het nationale gerecht van de (ex-) kolonialen.

U zult waarschijnlijk al eens een zoektocht hebben gedaan op het internet naar het Congolees gerecht Moambe, wat Lingala is voor 'acht'. Het is een kipgerecht dat bestaat uit acht ingrediënten: palmnoten, kip, gemalen aardnoten, rijst, maniokbladeren, bananen en pili-pili.

Wat je zeker niet mag doen is de hele stoofpot met palmolie overgieten, sommigen maken die fout. Ik koop altijd een blik graine de palme van het merk “Guinea” of “mama Afrika”en maak de saus dan zelf verder klaar met de volgende ingrediënten:

 

Voor vier personen

Ingedriënten

- 4 kippenbouten, die zijn malser en beter dan het wit van de kip. Uiteraard mag U een volledige kip in stukken snijden maar ik prefereer kippenbouten in het gerecht. Snijd de bouten nogmaals in twee zodat ze beter op je bord kunnen geschikt worden. Een hele kip snijdt U in 8, in dit geval. - 3/4 liter zelf getrokken kippenbouillon , wees royaal met kip en soepgroenten in de bouillon zo bekom  je een superbouillon.  (voor recept, zie onderaan) Als u dan toch de moeite doet om bouillon te trekken maak ineens zes liter en vries de rest in. In de koelkast bewaart het zeker 3 dagen. Ontvet ook je bouillon door ze in de koelkast  te plaatsen zo schept U al het vet weg van je bouillon. - peper zout naar smaak - Look naar smaak (ik gebruik een heel knoflook in het gerecht maar ben dan ook fan van knoflook! - 3 grote Uien grof gesneden - een blik graine de palme te koop in Afrikaanse speciaalzaken; hier in Leuven vind ik het meestal in ExoticWorld. http://www.exoticworld.be/index.asp, via Internet http://www.racines-sa.com/?arbo=produits&id_categorie=20&id_scategorie=22 of de betere Afrikaanse speciaalzaak

- pili-pili voor in de saus, tegenwoordig in elke superette te vinden aan de afdeling verse groenten, U mag ook gedroogde gebruiken. Indien U niet pikant wenst te serveren serveert U dit best apart op tafel. - Wat niet mag ontbreken zijn de bananen. Sommigen bakken ze en gebruiken dan ook echte bakbananen (deze zijn niet zoet) De banaan is een must bij een moambe! Ikzelf eet het liefst gewoon bananen in plakken gesneden en serveer die eveneens apart in een schotel. - Dit alles uiteraard met de beruchte pindanoten die eveneens nooit mogen ontbreken bij een Moambe. Koop de pindanoten altijd met peulen en ontdoe ze van hun peul, neem geen kant-en-klaar product! U kunt ze gepeld serveren bij de moambe. Wat je kunt doen is de noten kort bakken in een pan. Opgelet, het gaat vlug, laat ze niet aanbranden, zodat u de bruine vellen eruit kan blazen. Op deze manier zijn de pindanoten niet bitter en behouden ze de zoete smaak, eigen aan een pindanoot, Nooit zout op strooien in de pan, dat is voor bij het aperitief! Nu voor eigen gebruik is blazen te doen, echter niet als je een gerecht maakt voor vrienden, misschien kan je een blaasbalk gebruiken om te blazen. Of je stofzuiger laten blazen (ik zie je daar al staan met je stofzuiger wel blazen hé je moet daarvoor de slang even anders plaatsen, kijk eens in je gebruikaanwijzing, ik doe het vaak om mijn pc of toetsenbord uit te blazen ) - 2 laurierbladen of 4 kleine - boter, arachideolie of palmolie zoals uzelf wenst - Ik doe nog extra in de saus verse tomatenpuree, je kunt een tube tomatenconcentraat kopen en naar eigen smaak toevoegen. - risotto rijst, of gewoon plakkerige rijst - Als drank om bij te servereren bier, bananebier of palmbier.

Bereiding:

Bruin de kippebouten (U kan de kip in een beetje palmolie bakken; indien U dit niet bij de hand heeft gebruikt u best arachideolie) kruid met peper en zout. De bouten moeten goed bruin gebakken zijn (niet verbrand) dan neemt U de bouten uit de pan en houd ze warm.

Neem een kookpot en stoof hierin uien en look. Voeg de tomaten (ontpit en ontveld) aan toe, de laurier en pili pili, wees voorzichtig met het piment (u mag ook sambal oelek gebruiken) Tip: ikzelf gebruik pili – pili; even doorprikken of een sneetje overlangs en opleggen in whisky of cognac.  Ik doe ontpit de pili-pili niet in dit geval. Doe ze in een kleine bokaal, overgiet met alcohol en u hebt een gearomatiseerde pili-pili in uw gerecht. Laat de-pili pili minstens 14 dagen rusten alvorens te gebruiken en bewaar in het donker!

Ik las op internet dat ze soms geraspte selder in de saus bijvoegen. Proberen waard !

Doe nu je graine de palme en 3/4 liter  bouillon bij . U kunt ook als toemaatje een pot klaargemaakte moambe saus toevoegen als smaakversterker, houd er dan rekening mee dat je geen eigen product hebt gecreëerd en de smaak anders zal zijn maar daarom niet slechter. Voeg nu pas je stukken kip aan de saus en laat alles verder garen op je fornuis, dit alles ongeveer 3 uur. Heel zachtjes stoven, je mag het in je kookpan niet zien borrelen! Als u een kant en klare saus koopt geen 3 uur, dan moet je de gebruiksaanwijzing van het blikje respecteren. De saus mag praktisch niet borrelen maar op het laatste kan je even doorkoken. Hou je kookpot in de gaten want het mag niet aanbranden want dan moet u alles weggooien.

Vergeet vooral niet je saus regelmatig te ontvetten, lepel het bovendrijvende vet weg, het gerecht wordt anders te zwaar !

Voor ervaren gebruikers: U kunt ook alles overgieten in een ovenschotel en je gerecht in de oven verder laten garen.Oven op 180°, de tijd mag je dan inkorten. Op het laaste - als alles klaar is - kan u beslissen of u tomatenconcentraat toevoegd.

Een Moambe wordt geserveerd met saka saka ook te vinden in de speciaalzaak, sommigen verkopen het in diepvries afdeling, anderen winkels hebben het in blik. Maar ik lust het niet en geef er spinazie bij die ik jawel heb gestoofd met een paar tomaten peper zout en look.

U serveert dit alles met rijst, spinazie of saka saka, bananen, je pindanoten al dan niet gebakken, en je piment dus je sambal oelek of het recept van pili-pili zoals hieronder beschreven.

Zelfgemaakte kippebouillon

Maak je bouillon daags voordien klaar. Je kunt ook kippenkarkassen vragen aan je beenhouwer  i.p.v. kip, dat is al even lekker, ik zou zelfs zeggen veel lekkerder; bestel ze wel tijdig bij je beenhouwer. Ik vraag minstens 3 karkassen van kippen voor 3 liter water ! En laat dat minstens 6 uur zachtjes doorsudderen in de kookpot met jouw lieveling soepgroenten (witte selder, of groene selder, ajuin, pastinaak, prei, laurier, peperbollen, citroengras, en kruiden U hoeft ze niet fijn te snijden ( ik doe meestal citroengras in mijn kippenbouillon zo een 3 tal stelen is perfect ) Dit alles laten doorsudderen op het fornuis (stand 2 of 3 op elektrisch fornuis minimum 3 uur.) Wat nog beter is en nu niet meer zoveel wordt gebruikt is "een stoomdrukpan”! Het scheelt hem in energie en op de koop toe heeft u een smakelijker  bouillon. Het loont echt de moeite om je een stoomdrukpan aan te schaffen als je graag zelf bouillon trekt, hierdoor kan je de bouillon 3 uur heel zachtjes laten sudderen zelfs twee uur zou voldoende zijn zachtjes laten verder garen. De stoomdrukpan mag niet sissen. Stoomdrukpannen zijn niet zo goedkoop maar ze gaan je hele leven lang mee als je ten minste een van “demeyere” koopt. Ik ben fan van goed materiaal in de keuken!) Nu de bouillon zeven en ontvetten!

DE PILI-PILI

Maar je kunt je pili pili ook zelf maken!

1ste methode: om gewoon pili-pili in huis te hebben leg je pili-pili in alcohol zoals whisky of cognac, dat is de methode die mijn moeder altijd gebruikte. Sommigen leggen pili-pili op in olie dit bederft nogal makkelijk. In olie durft het al eens bederven.

2de methode: Je kunt natuurlijk pili-pili laten meekoken in je saus zoals ik in het recept heb gemeld, maar dat raad ik af aan beginnelingen, omdat dit nogal moeilijk te doseren valt. Iedereen in Afrika, en vele mensen die in Afrika leefden, hebben in de koelkast altijd een bokaal pili-pili staan ( zoals veel mensen een potje sambal). Er zijn ook verschillende methodes om pili-pili klaar te maken. Hier volgt mijn recept die ik op internet vond en me wel beviel: - Snij een 10- tot 15-tal pili-pili's in stukken.( zie afbeelding van pili-pili's) De zaadjes kan je eruit halen of ze meekoken, U kiest maar. Opgepast: niet in je ogen wrijven om nog maar van andere gevoelige lichaamsdelen te zwijgen. - Snij een grote ui in stukken. - Een teentje knoflook kan ook best. - Doe alles in een blender (die kleine blendertjes met scherpe messen zijn ideaal hiervoor). - Giet er een klein glas olijfolie over ( eerst niet te veel, je kunt er later nog bijvoegen). - Wat grof zeezout - Blend het geheel nu tot je een fijne brij bekomt. - Doe de brij in een braadpan (teflon) en bak deze brij onder voordurend roeren een tiental minuten, tot hij geurt naar gebakken uien en het sap van de uien en de pili's verdampt is. - Doe een laurierblad in een jampot. - Schep de pili-pili zo heet mogelijk in de pot, onmiddellijk het hermetisch-sluitend deksel erop, en klaar is kees. Bewaart maandenlang in de koelkast, zolang er maar een laagje olie bovenop staat. Als deze verminderd kan je er altijd wat olie bijvoegen (goed mengen). Op deze manier kan je de pili-pili in je saus en de saka-saka op je bord goed doseren. Je pan zal nog enige tijd naar pili-pili smaken, en na vijf keer handen wassen blijf je nog altijd beter van je ogen af. Maar nu heb je een heerlijke pot pili-pili, die trouwens ook kan dienen voor spaghetti, osso-bucco, soep, barbecue, in de Chinese keuken en nog veel meer. Volgens voedingsspecialisten is pili-pili gezond voor de maag. ( Er wordt in de maag een beschermende laag gevormd).De scherpe smaak van pili-pili in de mond krijg je niet weg met enkele liters water. Alcohol neemt die wel weg. Daarom wordt moambe meestal vergezeld van koud bier.

Ook de bijgerechtjes: bananen, pinda's en kokosnoot verzachten het pikante gevoel.

* SAKA SAKA zijn jonge maniokbladeren.

Ingrediënten :

  • 500 g saka saka

  • 1 ajuin

  • pili-pili (zie recept hier bovenaan)

  • 2 teentjes knoflook

  • tomaten naar smaak

  • Bereiding : dit alles laten stoven in een kookpot

  • * Moambe saus :

    U kan ook de moambe saus zelf maken het is niet zo moeilijk

    Ingredïenten:

    - ergens verse palnoten en maniokbladeren vinden .. ik heb ze nog nooit hier ergens in de winkel zien liggen maar ik vermoed dat je het wel kan vinden in de matongé wijk.

    - 1 knoflook, 1 dl palmolie, 1 banaan (bakbanaan)

    Bereiding:

    Maal de palmnoten in de mixer-blender tot ze heel fijn zijn en roer er vervolgens de palmolie en de geplette look door. Snij vervolgens de maniokbladeren in fijne reepjes en voeg deze aan de stoofpot toe. Laat het geheel op een zacht vuurtje stoven tot de kip gaar is. Snij de banaan in grove stukken en voeg deze aan de bereiding toe. Nog even laten doorkoken. Opgediend met witte rijst is moambe beslist een ontdekking.

    Tip: als U het gerecht wil opwarmen dan best in de microgolfoven, anders riskeert U dat de saus verbrandt !

    Over de toxiteit van maniokbladeren, teveel maniok eten is niet gezond !

    Konzo is een neurologische aandoening die gekenmerkt wordt door een plots beginnende en blijvende verlamming van de benen. Dit komt vooral voor bij kinderen en vrouwen op vruchtbare leeftijd. Wortels van bittere maniok (Manihot esculenta Crantz) en daarvan afgeleide producten die een hoog gehalte aan cyanogenen bevatten, kunnen acute cyanide vergiftiging veroorzaken met symptomen als braken, duizeligheid, maagpijn, flauwte, hoofdpijn en diarree. Konzo werd toegeschreven aan een langdurige chronische inname van cyanide in bittere maniokwortels die onvoldoende geroot werden. Maniok is een belangrijke basis voor het dagelijkse voedsel van meer dan een half miljard mensen verspreid over de hele wereld, evenwel bevat het cyanogen glycosiden, voornamelijk linamarine dat na enzymatische omzetting tot cyanohydrine aanleiding kan geven tot het giftige blauwzuur (HCN) na verdere enzymatische of spontane omzetting. Alhoewel er voldoende aanwijzingen zijn voor een verband tussen de ziekte konzo en de consumptie van bittere cassave, blijft het pathologisch mechanisme van de ziekte onduidelijk. Men vermoedt dat zowel HCN als zijn metabolieten (2-aminothiazolin-4-carbonzuur, cyanaat en isothiocyanaat) een rol spelen in de pathologie maar er is geen proefdier model om dit te bevestigen. Wel staat vast dat de enzymatische omzetting van cyanide naar thiocyanaat (80% van het cyanide wordt langs die weg gedetoxifieerd) gebruik maakt van zwavel afkomstig van de zwavelhoudende aminozuren methionine en cysteine. In dit werk wordt het voorkomen van de konzo ziekte in Popokabaka, in de Bandundu provincie van de Democratische Republiek Kongo bestudeerd. Uit diezelfde regio kwam het eerste gepubliceerde verslag over konzo in 1938. Mogelijke associaties tussen de ziekte met gezinsgebonden factoren en met het eetpatroon van de bevolking.

    bron : konzo-doctoraat.pdf

    http://www.congonline.com/Culture/Publications/Pistes_et_Recherches/Vol12-3-1997/Fungula-Lele-Kimananzimbu-Nkusu.htm

SiteLock
share this - partager le site - deel dit document

About Us | Contact | Privacy | Copyright |  
Ook op het internet gelden de auteursrechten. Werken die auteursrechtelijk beschermd zijn, zoals tekeningen, foto's, muziek, film en software, mag u niet verspreiden via het internet zonder de uitdrukkelijke toestemming van de auteur. Delcol Martine