share this

SiteLock
L'Héritage des Banoko , avec mes remerciements a Mr. Pierre Van Bost
Les chemins du congo
congo 1957-1966 Témoignage
L'état indépendant du congo a la recherche de la vérité historique
Kasaï , rencontre avec le roi
Tussen vonk en omroep , draadloze communicatie in België en Congo
Leodine of the belgian Congo
Les éxilés d'Isangi
Guide Congo (Le petit futé)
Congo Ya Kalakala, avec mes remerciements a Mr Paul Daelman
Vlak na de tweede wereldoorlog krijgt het latente, vormeloze verlangen van de Afrikanen naar toekenning van politieke rechten een meer concrete gestalte. Congolezen hebben in de Force Publique aan de zijde van de geallieerden gevochten. Zij hebben voor de eerste keer buiten hun land verbleven en zien wat er gebeurt in andere koloniale gebieden. Zij vernemen dat Brits-Indië en Nederlands-Oost Indië zich bevrijd hebben van de Europese dominantie. Er groeit dus een nieuwe, nationalistisch denkende generatie die het niet neemt dat de overheid ze afschermt van de politieke problematiek[14*DUMONT G. H., “Possitions et affrontements anterrieurs a la table ronde Belgo-Congolaise (1945-1960)].
"Het kolonialisme wordt in de internationale gemeenschap op de helling gezet, o.m. in het handvest van de verenigde naties (1947) en de twee nieuwe supermachten na de tweede wereldoorlog, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie zijn beiden tegenstanders van het Europese kolonialisme."
Al enkele dagen na het uitbreken van de crisis in Congo en de massale exodus van Belgen uit de ex-kolonie begin juli 1960, kwam de regering-Eyskens tot het besluit dat Lumumba onbetrouwbaar was en dat er een nieuwe regering moest komen.

 

Het Donker Hart Van Afrika

 

Jan Van Hove, de man van “Waarom-Vérités”

vecht al ruim twintig jaar tegen administratieve windmolens om namens de kolonialen schadeloos­ stelling te verkrijgen.

 

0

 

  • Jan Van Hove kan zich niet inbeelden dat de meeste kolonialen zich bij de toestand hebben neergelegd, en in België een nieuw leven zijn begonnen, zonder hoop noch geld uit Congo te recupereren
  • Jan Van Hove had zijn welstand opgebouwd dankzij zijn doorzicht en zakeninstinct op de Congolese automobielmarkt
     

Geen fantasie : In deze serie mocht Jan Van Hove (73) uit Schoten niet ontbreken. Al wie in de naoorlogse periode een voet zette op Congolese bodem, staat onvermijdelijk op de lijsten die Jan Van Hove bijhoudt met een angstaanjagende nauwkeurigheid. De voorbije maanden hebben wij tientallen personen gecontacteerd in verband met “Het donker hart van Afrika”. Telkens weer bleken deze ex-kolonialen ook lezers te zijn van het pamfletachtige «Waarom? - Vérités», een periodiek dat door Van Hove wordt volgeschreven, gedrukt en verstuurd, onder het vaandel van de Vereniging voor Belgische Belangen in Afrika (Belgische afdeling van de 'Confédération Européenne des Spoiliés d'Outre-Mer'). Hierin allerhande slogans om de kolonialen recht te laten wedervaren, en om de sedert 1960 beloofde financiële schadeloosstelling af te dwingen. Na Congo, is deze 'Waarom - Vérités', de passie geworden van Jan Van Hove. Alhoewel garagehouder van zijn vak, en niet in de wieg gelegd als schrijver, gaat deze gelegenheidspamflettist met een kwarteeuw Congo-ervaring, er fors tegenaan. ((Ik bezit geen fantasie)), zegt hij bij het begin van het gesprek, “Al wat ik schrijf is de zuivere waarheid. Elke uitspraak, elk citaat, elke passus uit een reglement, statuut of notulering, heb ik veelvoudig gecontroleerd. De bronnen worden trouwens telkens vermeld. Ook een reden waarom de gezagdragers in dit land permanent voor mij op de loop gaan. Ze weten dat ik niets dan de waarheid schrijf, en dat de ex-koloniaal het slachtoffer is van de onwaarschijnlijk hoge belangen, grote politieke onmacht, onkunde en bedrog. Tegen de inhoud van mijn 'Waarom - Vérités' bestaan geen argumenten. De schande houdt aan. De zwarten hebben ons bloed al gehad. Maar waar blijven onze centen?” Volgt daarna een monoloog die vijf volle uren duurt, en die door niets of niemand kan worden onderbroken. Tenzij door Van Hove zelf als hij bewijzen zoekt in zijn gigantisch archief. «Je moet terugkomen. Dat was maar een inleiding», zegt hij bij het afscheid, terwijl hij de De Post-verslaggever een papierberg van 10 kilo ter hand stelt.

Mijn tijd geraakt opgebruikt

Toen Jan Van Hove in 1964 in Stanleystad aan de Simba's ontsnapte en uiteindelijk aanvaardde dat er geen weg terug meer was, gebruikte hij zijn dynamisme van koloniaal om in België, in naam van alle kolonialen, Don Quichotte te spelen. «Ik kende toen niets van politiek. Ik heb mijn hele leven gewerkt, en nooit de tijd gehad mij met de viezigheid, die politiek heet, bezig te houden. Politiek is ondertussen mijn grote passie geworden. Na 1964 ben ik niet meer in zaken gegaan. Hier, in dit huis te Schoten, ben ik mijn kruistocht voor rechtvaardigheid begonnen, en ik ben er nog steeds mee bezig. Iets anders interesseert me niet. Sedert eenentwintig jaar poogt men ons te doen verdwalen in de mist der beloften. Het moet nu wel snel gaan, want mijn tijd geraakt opgebruikt... Jan Van Hove kan zich niet inbeelden dat de meeste kolonialen zich bij de toestand hebben neergelegd, en in België een nieuw leven zijn begonnen, zonder hoop nog geld uit Congo te recupereren. In 1949 begon hij in Stanleystad als 36-jarige een handelszaak uit te bouwen: Etalissements Jan Van Hove, gelegen. Km. 4 aan de route de l'Ituri. Zijn briefpapier loog er niet om: «Industrie Automobile de Stanleyville - Véhicules et Piéces», Weinig kolonialen uit het Stan-tijdvak 1949-1964 hebben gereden in een voertuig dat hen niet via Jan Van Hove werd toegeleverd. Van Hove had in België als bediende gewerkt, was daarna in Blankenberge in zaken gegaan, en werd aangelokt door de roep naar durvende vaklui voor Congo. «Ja, dat was de tijd van het patriottisme, en de verleidelijke vertellingen op school over «de wereld waar ons vlag stond gepland, alsmede het geschrijf van Louis Franck om Belgen naar daar te halen.» Bovendien, het klopte allemaal. We geloofden dat. Wij voelden ons erg veilig, met de logistieke steun van onze politiekers in de rug. We werkten zó hard dat niemand de tijd nam om na te gaan in hoeverre het zwarte geroep om politieke onafhankelijkheid iets te mak1:!n had met economische onafhankelijkheid. Wat wij in Congo hadden vergaard, kwam ons toe. Wij hadden dat bijeengebracht, met óns geld, met óns risico, met inzet van ónze gezondheid. Ik zie niet goed in hoe zoiets zo maar zou moeten worden overgedragen aan de zwarten na de Dipenda?

Nieuwjaar in Congo 1956 : In Hotel Stanley vieren echtparen Van Hove en Arends hun succes in de zakenwereld.

0

Jan Van Hove had zijn welstand opgebouwd dankzij zijn doorzicht en zakeninstinct op de Congolese automobielmarkt. Hij kocht oude en nieuwe auto's en onderdelen op, telkens er andere series op de markt kwamen. De dealers konden niet alles stockeren, en waren blij dat Van Hove de boel opkocht. In zijn werkplaatsen werd van twee halve nog één volledig gave auto gemaakt, en voor reparaties bestond in Stanleystad en omgeving ook maar één adres: Etablissements Jan Van Hove. Hij had zwart personeel, was tevens succesrijk in de bouwen in het transport. Er waren geen kinderen, zodat zijn vrouw in de stad met een elitaire modewinkel kon beginnen. Vanaf 1956 begonnen zijn zaken op hoog toerental te draaien. Voorheen had hij de stunt gelukt om, samen met een compagnon, die hij had gevonden in het 'Office de Colonisation', in 1949 twee vrachtwagens, door de Sahara, naar Congo te rijden. Er bestond toen hoge nood aan transportmiddelen en Jan Van Hove bracht op dezelfde wijze nog meer vrachtwagens tot beneden de Evenaar. «Alles op eigen risico, vanzelfsprekend», benadrukt hij. «De zelfstandige is de paria van de twintigste eeuw. Zelfs de Simba's bleken dat te weten. Alhoewel ik hun gijzelaar was, mocht ik geregeld naar mijn handelszaak om geld of gereedschap te halen. Tijdens één van die kortstondige vrijlatingen, ben ik bij één van mijn zwarte klerken ondergedoken, en ik heb er gewacht op onze paracommando's. Ik ben in Zaventem geland, met alleen een deken om mijn schouders..

 

 

© 2002 Gust Verwerft - Congo-1960